Blogia

A cova do congro

Se chego

Onte recibín o recibo do meu seguro de vida. Tinha um incremento cercano ó IPC respecto ó ano pasado, e como a prima a cobrar nom aumentóu, eu nom entendía porqué esa subida... ata que me lembraron que, este ano, eu tenho um ano máis. Um ano menos.

Tamén, o meu filho, o domingo, díxome "Papá : cando tí tenhas 83 anos, se chegas..."

Novembro

As postas de sol som umha das máis fermosas e complejas obras de arte da natureza. Para ter umha boa posta de sol, compren grandes nubes que o reflexen, pero nom demasiadas que o tapen. Tampouco podem estar demasiado baixas, ou ficamos sem horizonte. Nem demasiado altas, ou o reflexo bermelho irá cara ó ceo. Venho comprobando, nos últimos anos, que estas condición danse com máis frecuencia no mes de novembro, e que as máis fermosas postas de sol som as deste mes. Durante este mes sempre hai grandes cúmulos brancos viajando errantes polo ceo, bastante altos, que serven de lenzo propiciatorio a eses raios de sol que pintan de roxo o ceo, cedo dabondo (tras o cambeo de hora), para desfrutalo : sobor das 6 da tarde. Um dos melhores recordos que tenho do meu anterior trabalho era ese : o alto de Mendez Alvaro, e as postas de sol que se desfrutaban no mes de novembro, ó sair do trabalho. Eu baixaba pola rúa Acanto, pasaba os cines UGC, e, no momento de virar á dereita e enfilar a rúa Ombú, sem obstáculos para a vista, o espectáculo do ceo deixábao a um sem alento. O curto traxecto dende os cines ata a estaçom de cercanías (onde Ombú viraba á esquerda) era umha maravilha que pagaba polas 9 horas de trabalho. Nom se pode descreber umha posta de sol (tampouco se pode fotografar). Afortunadamente pódese lembrar. Cando eu chegaba a casa já era noite, pero a memoria desa luz ainda duraba.

O venres, cando ía caminho de Galiza, ó pasar Benavente e enfilar a A-52, tiven oportunidade de desfrutar de novo dumha de esas espectaculares postas de sol de novembro. Com o horizonte dos montes do Padornelo ao fondo, cum ceo sembrado de nubes altas, que ían mudando, aos poucos, os tons brancos por bermelhos (moito máis tarde a gris), eu conducía cum sentimento de felicidade que vinha de ese caminhar cara á posta de sol. Coma se a cor bermelha quecese a vista e o corpo, coma se fose já um adianto do fogar, coma se fose peregrino dum apostol San Julián, ou da Virxe do Carmen, eu conducía cara a posta do sol. Cara Galiza.

Onte, domingo, na volta a Madrid, o ceo era de novo propicio, e o espectáculo da posta de sol de novembro seguía a se amosar no ceo. Pero esta vez eu íao deixando á espalda. E como sucede ás vezes coas obras de arte, estaba a deixar no meu ánimo um pouso acedo. I eu entendín : á beleza hai que evitar mirala polo espelho retrovisor.

Algias

As vezes, sí, alimento a nostalgia. Coma umha forma (máis) de memoria. Como se o único que ficase do pasado fose o eco dumha dor. E a evocaçom desa dor, umha forma de [re]viver o pasado

Existencias

El demonio existe, pero él no lo sabe. Con Dios ocurre al contrario : no existe y lo sabe

Rafael Argullol

A historia de Miguel Burro

Cando eu vivía en Lalín, alá polo 98-99, gostaba de ir alomenos un par de veces á semana a Santiago. Colhía o coche ó salir de trabalhar, e marchaba a pasear entre as pedras do Vilar, a Algalia, e tomar un té con tarta no Iacobus. Numha de estas visitas, na carretera de Santiago, á altura de Piñeiro, había un tipo fazendo dedo. Paréi e subéu ó coche. Era um tipo alto, dums coarenta e algo, cáseque calvo, de expresión serena, e face branquecina (alomenos á escasa luz dos coches). Era extrovertido e de conversa doada. Falaba en galego. Despóis de um tempo de falar, preguntéilhe cómo se chamaba.

- Miguel - dixo él - Miguel Burro.

A mín chamóume moito a atençom o nome, e a verdade : penséi que me mentía. Seguimos falando. Eu analizaba cada frase buscando máis trolas. Pouco a pouco, comecéi a notar que, ainda que falaba perfectamente galego, nom tinha a prosodia dos nativos. Tinha ese acento sem vocáis pechadas dos que mamaron o castelán de pequenos. Así que dei en preguntar de onde era.

 - De Baltimore - Dixo. Eu escríboo así, pero el dixo algo parecido a “BOoltimo(r)”, cum acento americán tremendo.

Se nom fose pola pronunciaçom dese ‘O’, houbera pensado que me seguía a vacilar. Mireino desconfiado, na pouca luz que daban os coches que vinhan de frente.

 - ¿E cómo chegastes aquí dende Baltimore?

Entón contóume a súa historia. Miguel Burro (que eu asumín que era como él galeguizaba Michael Burroughs) nacera en Baltimore, EEUU. Estudara dereito, e comezara a exercer como advogado. Canso da cidade e da profesión, decidíu cambiar totalmente de vida : marchóu a trabalhar a umha granja agrícola afastada do mundo que estaba “no final de umha carretera”, sem luz eléctrica, televisión, nem nada. Estivo alí, fazendo algo útil, trabalhando como granjeiro, sem máis paga que a comida, un par de anos. Despóis voltóu a decidir um cambeo. Nom sabía onde ir, e quería fuxir de Estados Unidos. Entón lembróuse dumha cidade na que estivera com 21 anos, no medio de um país húmido e rural, lonxe, ó outro lado do océano. Así, colhéu o petate e marchóu a Compostela. Diso fazía tres ou catro anos. Alí fixo amigos, montóu um negocio, e aprendéu o idioma local : o galego. Convirtéuse num tipo de bilingüe pouco común : inglés-galego. Isto, que para mín era um caso tan particular, nom  lhe parecía a Miguel Burro nada especial. Dende logo nom era um problema para fazer amigos. Gostaba de viajar, e tinha amigos en Vigo, Corunha...

 - Tamén tenho amigos en Madrid, pero alí vou menos porque nom me entenden en galego.

Limitaçoms do idioma. En Madrid entendíase melhor có inglés.

Em Compostela comezara trabalhando de camareiro, chef, e finalmente montara o seu propio restaurante vegetariano : O cabalinho do demo, que foi onde rematóu viaxe e historia.

Ese foi o día que conhecín a Miguel Burro. A súa cocinha conhecida semanas despóis. Fun ó Cabalinho do Demo cear ás poucas semanas. Alá o andava, metido na cozinha, com esa eterna expreçom serena de boa persoa na cara, a preparar delicias con farinha milha. Invitóume a umha botelha de Penedés de cultivo ecológico.

A última vez que o vin já foi aquí, en Madrid, numha festa do orgulho. E seica agora vem de publicar um livro coas súas receitas. Gustóume ver o seu nome escrito na portada dum livro : véulhe dar calidade de existencia a umha lembranza que já era para mín umha desas historias que inventaba nas noites escuras do Deza.

 

Nús

Nús

Tiven ocasión de ver a foto (a tamanho natural, quero dizer) numha exposición de PhotoEspaña, na Fundación Telefónica, fai um par de anos. Agora acaba de venderse, por um precio record, en Londres. Eu penso se a fermosa modelo que posóu para a foto, recibirá tamén parte dos cartos. Como royalties. Ó fin é ó cabo, algo tamén puxo...

Sexta

Sexta

A cita é en Callao, pero nom se pode agardar na porta de um asador para ir a comer bolinhas de peixe. Lógicamente trocamos o sushi pola carne, e damos cumplida conta do churrasco, com postre, café e copa. A comida pide sobremesa longa, e decidimos probar sorte numha das melhores vistas de Madrid. Témola, e colhemos mesa justo ó lado da fiestra, a mirar sobor dos telhados dos Austrias, Palacio Real, Teatro da Opera, Gran Vía... Tiro umhas fotos e pedimos ums tés. O camareiro manexa a iPaq com soltura, pero nom conhece um Earl Grey. Finalmente, convencido de traer o que pedíamos, sirve um té chino de sabor ambiguo. Nese momento, na cafetería do Corte Inglés de Callao, realmente pódese tocar o ceo. Já remataron os que comían, e ainda nom chegaron a velhas que venhen pasar o tempo. Respírase um ambente de intemporalidade. Pola fiestra, um día claro, a vista profunda trae preguntas de ata ónde chega Madrid, qué é aquelo do fondo, e mira que dende abaixo parece feo.

Cando chega o Luis o horizonte achégase e as supernovas alónxanse. Os moteros miran o ceo con preocupaçom. No segundo té já é de noite. Chove.

Tiro umhas últimas fotos e marchamos.

Escrever (II)

Escrever para pensar. E pensar para escrever. E utilizar este blog coma umha ferramenta de registro, coma um encefalograma que atestigue que, pese á estulticia reinante, seguimos vivos.

Escrever

¡Qué quieren ustedes!… A veces los nervios se destemplan… se pierde el coraje de continuar sin hacer nada... ¡Cansancio de nunca estar cansado! Y se encuentran ritmos al bajar la escalera, poemas tirados en mitad de la calle, poemas que uno recoge como quien junta puchos en la vereda.

 Lo que sucede entonces es siniestro. El pasatiempo se convierte en oficio. Sentimos pudores de preñez. Nos ruborizamos si alguien nos mira a la cabeza. Y lo que es más terrible aún, sin que nos demos cuenta, el oficio termina por interesarnos y es inútil que nos digamos : “Yo no quiero optar, porque optar es osificarse. Yo no quiero tener una actitud, porque todas las actitudes son estúpidas… hasta aquella de no tener ninguna…”

 Irremediablemente terminamos por escribir : Veinte poemas para ser leídos en el tranvía.

 ¿Voluptuosidad de humillarnos antes nuestros propios ojos? ¿Encariñamiento con  los que despreciamos? No lo sé. El hecho es que en lugar de decidir su cremación, condescendemos en enterrar el manuscrito en un cajón de nuestro escritorio, hasta que un buen día, cuando podíamos preverlo, comienzan a salir interrogantes por el ojo de la cerradura.

 ¿Un eventual éxito sería capaz de convencernos de nuestra mediocridad? ¿No tendremos suficiente dosis de estupidez, como para ser admirados?… Hasta que uno contesta a la insinuación de algún amigo: “¿Para qué publicar? Ustedes no lo necesitan para estimarme, los demás…”, pero como el amigo resulta ser apocalíptico e inexorable, nos replica : “Porque es necesario declararle, como tú le has declarado, la guerra a la levita, que en nuestro país lleva a todas partes; a la levita con que se escribe en España, cuando no se escribe de bolilla, de sotana, o en mangas de camisa. Porque es imprescindible tener fe, como tú tienes fe, en nuestra fonética, desde que fuimos nosotros, los americanos, quienes hemos oxigenado el castellano, haciéndolo un idioma respirable, un idioma que puede usarse cotidianamente y escribirse de ‘americana’, con la ‘americana’ nuestra de todos los días”. Y yo me ruborizo un poco al pensar que acaso tenga fe en nuestra fonética y que nuestra fonética acaso sea tan mal educada como para tener siempre razón… y me quedo pensando en nuestra patria, que tiene la imparcialidad de un cuarto de hotel, y me ruborizo un poco al constatar lo difícil que es apegarse a los cuartos de hotel.

 ¿Publicar? ¿Publicar cuando hasta los mejores publican un 1071% veces más de lo que debieran publicar? Yo no tengo, ni deseo tener, sangre de estatua. Yo no pretendo sufrir la humillación de los gorriones. Yo no aspiro a que me babeen la tumba de lugares comunes, ya que lo único realmente interesante es el mecanismo de sentir y pensar. ¡Prueba de existencia!

 Lo cotidiano, sin embargo, ¿no es manifestación admirable y modesta de lo absurdo? Y cortar las amarras lógicas, ¿no implica la única y verdadera posibilidad de aventura? ¿Por qué no ser pueriles, ya que sentimos el cansancio de repetir los gestos de los que hace 70 siglos están bajo la tierra? Y ¿cuál sería la razón de no admitir cualquier posibilidad de rejuvenecimiento? ¿No podríamos atribuirle, por ejemplo, todas las responsabilidades a un fetiche perfecto y omniscente, y tener fe en la plegaria o en la blasfemia, en el albur de un aburrimiento paradisíaco o en la voluptuosidad de condenarnos? ¿Qué nos impediría usar de las virtudes y de los vicios como si fueran ropa limpia, convenir que el amor no es un narcótico para el uso exclusivo de los imbéciles y ser capaces de pasar junto a la felicidad haciéndonos los distraídos?

 Yo, al menos, en mi simpatía por lo contradictorio –sinónimo de vida- no renuncio ni a mi derecho de renunciar, y tiro mis Veinte Poemas, como una piedra, sonriendo ante la inutilidad del gesto.

 París diciembre 1922.

Oliverio Girondo. Carta a la Púa. Prólogo a Veinte poemas para ser leídos en el tranvía

Preguntas

- Pero maestro : ¿Porqué seguir haciéndose las mismas preguntas? Las mismas que se llevan haciendo durante miles de años sin hallar respuestas

- ¿Y no crees que precisamente el hecho de que se hayan hecho a lo largo de miles de años prueba que es imposible no hacérselas?

Julia Olivier (El ratón y la nube)

Cabalgan las cerezas

O domingo fun ver a Teresinha...
A vida de Teresinha merecería ser contada por alguén com más conhecimento dela ca min. Se nom estóu equivocado, os páis morreran na época da guerra, e crióuse na casa dos méus avós dende pequena. Sempre foi coma umha filha mais na familia da avoa Sara, e, para nós, sempre foi a nosa tía. Lembro lonxemente o negocio que tinha : umha tenda de telas e fíos, que pechóu cando eu era moi novo. O feito de ter a tenda abaixo, separada da casa, facía da entrada na casa de Teresinha toda umha liturgia : había que deixar paraguas e abrigo abaixo, subir por umha escaleira de madeira brilhante, pasar un pasilho longo i escuro –tamén de madeira, que se oían todos os pasos- polo que chegabas á cocinha, donde se facía a vida da casa. Tanta madeira casi desaparece um día cando um ladrilho que usaba Teresinha para quecer as camas prendéu nas colchas.
Teresinha casara com tío Luis, que era o patrón do vapor que facía a ruta da Ilha a Vilagarcía. Lembro de tío Luis que tinha a azotea da casa chea gaiolas com paxaros, e que bebía o vinho mesturado com auga. Ás vezes, dábame umha peseta.
Primeiro morreulhe tío Luis. Eu tería ums 7 anos, e tío Luis nom chegaría ós 60. Os paxaros repartíronos, e a mín tocóume un canario capuchino branco, precioso. Despóis morréulhe o filho, que era médico : Um día, durmindo, nom despertóu. Tinha ums trinta, e deixóu mulher e umha filha sem nacer.
E Teresinha nunca perdéu o sorriso. En realidade, nom lembro tela visto triste na vida.
Cando Manola casóu, Teresinha foi vivir com ela a Santiago.
O domingo estaba contenta de nos ver. Como um tumor cerebral tenlhe afectada a parte da fala (eu diría que da comunicaçom) expresaba a alegría con risa, umha risa contínua e contagiosa acompanhada de toda umha palabrería inventada, umha caste de arameo, de sílabas juntadas sem sentido, que subraiaba com gestos, como se falase normalmente. Dizía algumha frase longa e paraba, como a pensar. Entón, como se acabara de lembrar de algo, seguía có discurso inconexo. De vez en cando, saía da súa boca algumha palabra reconhecível “Sonhéi”, repetíu varias vezes. “Ochenta... ochenta...” dizía rindo. Eu falábalhe tamén. Nom sei se ela entendía as nosas palavras, pero séi que aínda estaba alí. Sí, estaba alí. Cando calmóu a alegría quedóulhe un gesto sereno e preocupado. Entón, coa mirada perdida no infinito botaba un longo sospiro e dicía “Bueno...”
“Bueno”
Eu tampouco o entendo, Teresinha. Nom entendo porqué a vida golpea á gente boa. Nunca aspirastes a entender nada : só vivías e axudabas a vivir. E agora, tal vez, na lucidez dos 80 anos, das en expresar por fin o téu paso polo mundo coa gramática dos iluminados : polisílabos incomprensíveis.
Nom : eu tampouco o entendo.
No piso de arriba, o teu xenro estaba a componher cancións para a túa neta. “Escucha esta”, dicía  : “Cabalgan las cerezas”
Nom, eu tampouco o entendo.

Refran

Deus fai ganhar cartos a quem nom tem tempo para gastalos.

Escravos

Já fai anos que o meu primo Javier decidíu (ou deixóu que decidiran por el) que viver para trabalhar tamén é umha forma de vida, que ser feliz no trabalho nom deixa de ser umha forma de ser feliz, que o éxito profesional é umha métrica social coma qualquer outra, e que, postos a vender o alma, o dianho era o que melhor pagaba. Alá o está no Brasil agora, fazendo jornadas de 14 horas diarias. Pero antes de se pasar ó lado escuro, lembro que me deixóu umha lecçom que nom olvidéi : O meu primo tinha umha entrevista de trabalho numha empresa de Vigo. O día anterior, -por si acaso- decidíu fazer umha proba : ás nove da noite chamóu por teléfono á empresa. Alguén colhéu (nom soubo quém, el colgóu).... El, o día seguinte, nom foi á entrevista.

Uniformidade

Dicía Ortega en 1924 que o mundo sigue etapas cíclicas, e que o século XX ía ser masculino e pueril. Se engadirmos occidental, a descripçom da nosa sociedade estaría cáseque completa.
Estamos a viver umha época masculina, isto é, dominada polos valores masculinos de competitividade, egoismo, sexualidade explícita... A mulher tivo que asumir coma séus todos estes valores disfrazados baixo o lema da igoaldade. A mulher é, por natureza, altruista, entregada á prole e á especie. Nom encaixa com este esquema competitivo, feroz. E a súa sexualidade é íntima, privada, sutil, e dende hai 40 anos, convencérona de que liberarse consistía en identificarse coa sexualidade masculina : explícita, atrevida, impúdica.
E ista masculinizaçom da sociedade sucede cando a mulher tem máis presença e peso nela.
A puerilidade vese reflexada, principalmente no culto ó corpo (que, como dí Ortega, só é fermoso na mocidade). A exaltaçom do deporte, a cirugía estética, a explosióm da moda e as top-models... todos son signos de puerilidade e juventude da sociedade.
E, paradóxicamente, esta puerilidade da sociedade dase tamén na sociedade máis velha da historia.
Da occidentalizaçom nom compren mostras. Ata chinos e japoneses visten de traje e garabata. Para mín, o ejemplo máis humilhante disto é a Orquesta Oriente-Occidente de Daniel Barenboim, na que, para demostrar a igoaldade de culturas, nom se lhe ocorre outra cousa ó iluminado pianista, que juntar xudeos e árabes... a tocar música clásica occidental, ó jeito occidental (ningún violinista asindo o violín ó jeito árabe, inverso ó noso), e, dende logo com vestimenta occidental (nom ían ir en chilaba, nom?). Ista é a súa idea de igoaldade.
De novo, esta occidentalizaçomprodúcese cando o mundo oriental triplica en número ó occidental.
Cómo se explican estas contradicçoms? Será certo, tamén a nivel social, o refrán dime de qué presumes...

Egosistema (variaçom sobor dum tema de Xose Luis Mosquera Camba)

A Mo.
Eu tinha umha alma antiga, chea de musgos, poboada de loureiros, sobreiras, carbalhos. Madeira velha na que prendéu um amor, umha chama que eu fixen intensa : um incendio que a arrasóu por completo. Agora a minha alma está chea de cortalumes, e durante anos tiven medo das chispas dos amigos, das pequenas fogueiras pasaxeiras, dos lumes de San Xohan. Já nom tenho medo. Se tem que arder, que arda. Pero o egosistema nom se recuperóu. Na terra árida poucas especies medraron : ficóume umha alma de eucaliptos.

Love song from positron boy to electron girl

Somehow
I feel attracted by you
Somehow
Every atom of my body
Searches yours

Somehow
When you are close to me I can hardly help
Collapsing into your arms
Falling under that unresistible enticement
(my body feels that kind of attraction inversely proportional
to the square of the distance)
When you’re far
It’s my mind
That searches yours through the void

I know my hands
Will never touch yours
And our cheeks
Will never meet

Some say I’m too positive
Thinking of you
Some say you are too negative
Some say our love's imposible
Some say it’s [anti]matter what matters
But all I mind
is mind

Somehow
I touch the void between you and me
And listen to your voice through the phone
And see your face on TV
And my positronic brain dreams of you

Somehow
I’m not afraid anymore : bind me
And let our fate be
From light we came
To light we shall return

Let’s embrace, kiss, make love
And our photom children
Will light up the world


J-One, “Men are from [anti]Mars, women are from Venus”

Mullholand Drive

Esperto no medio da noite, case pola manhá. Érgome, colho o coche e vou ver a Manu. Cando chego, el e mais Rico están preocupados : alguén entróu na súa casa pola noite, alguén com chave, seguro, pero nom fixo nada : só mirar a tele e revolver cousas. E nom é a primeira vez, pasa a miudo. Eu, de algumha maneira, decátome de que tiven que ser eu. Nom sei porqué, pero sei que fum eu. Umha escura intuiçom. Fum eu, durmido. Entón penso que cecáis, sem sabelo, fago cousas durmido, incluso ir dende a Ilha (onde vivo) a Pontevedra (onde vive Manu) en coche. Estou moi preocupado, porque me da moito medo pensar que fago cousas sem a minha vontade -qué seja a vontade?- por medio. Qué mais cousas faréi durmido? De qué parte da miha vida nom sou consciente? Estou seguro de que nom estou a sonhar, porque já espertéi, e lembro que durmía, e que cecáis facía cousas durmido. Entón comezan a pasar cousas raras, estou numha aldea de pedra, alguén a se mover, coma umha sombra, entre as pedras. Hai gente, e todos tenhen medo -vexo a caras- e métense dentro das casas de pedra. Eu (nom séi porqué), persego a sombra. Tenho medo, pero sego. Entón, numha esquina, a sombra está a me esperar. A sensaçom de medo, o espanto de ver a sombra, chega antes que a visión da propia sombra. Nese intre esperto, berrando. Nervioso, coa sensaçom de medo aínda no corpo, e a consciencia de nom lhe ter visto a cara ó que me asustava. Pergúntome cómo pode o medo chegar antes que a propia causa do medo.
Esta é a segunda vez na minha vida (e as dúas no último mes) que esperto no medio dum pesadelo, berrando.
Cecáis debería deixar de ver películas antes de me deitar.

Marina trae a chuvia

O domingo toca trabalhar na casa. O teito do banho, e máis o da cocinha levan tempo perdendo pintura, e já é hora de o arranxar.
Nunca souben de albanhilería, pero estou disposto a aprender coa práctica. Merco umha paleta, umha llana, emplaste acrílico, e pintura antihumidade. Subido na escaleira, paso a manhá do domingo a fazer desconchóns no teito. Dame moita pena, pero hai que ser radical : hai que rascar tudo para que fique bem. Cando tenho o teito cheo de buratos, rasco cumha lixa, e saco o polvo com un pano húmido. É a hora de comer.
Pola tarde tomo a masilha e a llana. Alisar um teito como o meu é complicado. Tardo dúas horas, pero, sinceiramente, queda de maravilha. Mui profesional.
Despóis toca a cocinha. Os desconchóns som máis extensos e muito menos profundos. A cousa nom queda tan bem, pero, despóis de pintar debería ser pasável.
Estamos cansos, sujos, pero, despóis de tres anos, o teito vai ficar bem, por fin.
Hai que sair, airearse, pasear. Por Emilio Ferrari a rúa está cortada. Coches de policía. Acercámonos e vemos que hai festa ecuatoriana, verbena, e procesión con santo incluída. Já é de noite. Cando cambie a hora cáseque nom veremos o sol...
Voltamos a casa. Tirámonos no sofá a descansar.
Ó pouco comezamos a oubir gotas no cuarto de banho. A ducha perde un pouco, penso. Vou mirar : o teito molhado, gotea, chove dentro. O emplaste ablándase e cae a bloques... impotencia, desesperaçom, ver o trabalho do día a perderse. Subo á casa da Sagra, pergunto se algúen se está a duchar. Sí : Marina, a neta, está na ducha. Devéu de romper umha tubería. Chamada ó seguro... manhán vem o fontaneiro...
Pero eu séi que Marina ficóu com envexa de Eram e está a fabricar chuvia...

Poesía

- Uno no decide escribir un poema: es el poema el que viene a buscarlo a uno.
- Pero si el poema no viene... ¿puede el autor salir en su busca?
- Sí, el autor puede salir en busca del poema, e incluso encontrarlo, pero sólo si el poema ya estaba allí antes de emprender el viaje

Julia Olivier (El último paso)

Existencia

En muchos universos no he nacido
En muchos otros, ya he muerto.

The James L. Oxford Universe